LKS 1 AU BB
LEMBAR KERJA PESERTA DIDIK (LKPD)
Mata Pelajaran: Bahasa Bali
Kelas / Semester: VIII (Delapan) / Ganjil
Materi: Anggah-Ungguh Basa Bali
Waktu: 2 x 40 Menit
Identitas Siswa / Kelompok:
Nama Lengkap:
......................................................
No. Absen / Kelas: .................... / VIII ........
A. RINGKASAN MATERI
Anggah-ungguh basa
Bali inggih punika tata krama utawi tingkat tingkatan mabasa Bali sane kanggen
rikala ngawentenang parikrama mabebasan sareng anak tiosan.
WIRASAN KRUNA:
Kruna Alus:
- Kruna Alus Singgih (ASI): Kanggen nyinggihang anak sane
kapatutang kasinggihang (guru, catur guru, tri sirah, sang prakangge).
Ida, Dane, Ratu.
- Kruna Alus Sor (ASO): Kanggen ngasorang raga (diri
sendiri) utawi ngasorang anak sane kawentenannyane sor ring pabaosan. Titiiang,
Ipun.
- Kruna Alus Madia (AMA): Basa alus tengah-tengah sane
kanggen ring wangde informal utawi durung kalintang uning. Tiang, Jero.
- Kruna Alus Mider (AMI): Basa alus sane dados kanggen
ring anak kasinggihang utawi krama sor/raga. Iraga, Druene.
Kruna Nenten Alus:
(Andap / Kapara) lan (Kasar)
- Kruna Andap: Basa biasa sane kanggen mabasa sareng timpal sane sampun
lulut/akrab utawi sebaya (pagubugan). Cang, Iang
- Kruna Mider: kruna sane nenten madue wangun basa bali alus, dados
kaanggen nyinggihang lan ngasorang.
- Kruna Kasar: Basa sane nenten patut kanggen santukan madue rasa basa
sane iwang/bisa ngawinang gedeg. Ake, Iba.
B. KEGIATAN SISWA
KEGIATAN 1: MEMAHAMI (Level
Kognitif C2 - Understanding)
Petunjuk: Wacen tur resepang
teges kruna ring sor puniki, raris jawab pitaken uraian ring sor!
Kamus Anggah Ungguh
Basa Bali
|
No. |
Andap |
A.Si |
A.So |
A.Ma |
A.Mi |
Mider |
Kasar |
B.I |
|
1 |
daar |
ngrayunan |
ngajeng |
ajeng |
- |
- |
ngamah |
makan |
|
2 |
suba |
- |
- |
ampun |
sampun |
- |
- |
sudah |
|
3 |
negak |
- |
- |
- |
malinggih |
- |
- |
duduk |
|
4 |
- |
- |
- |
- |
- |
nyongkok |
- |
jongkok |
Soal Uraian:
Indayang telatarang binanipun Kruna Alus Singgih (ASI)
lan Kruna Alus Sor (ASO) manut ring kawigunanipun ri tatkala mabasa Bali! Jawaban:
.......................................................................................................................................
Salin lengkara ring sor puniki dados basa Bali alus sane
patut!
a. Bapak guru madaar di kantin sekolah.
b. Cang lakar mulih ka umah jani. Jawaban:
............................................................................................................................
KEGIATAN 2: MENGANALISIS
(Level Kognitif C4 - Analyzing)
Petunjuk: Wacen wacana
ring sor puniki, raris analisis lengkara utawi kruna sane iwang manut
anggah-ungguh basa Bali!
Wacana Percakapan:
Ring dina Redite,
Putu matemu sareng Pak Guru ring margi.
Putu: "Pak Guru, tiang ngandika ajak Bapak, tiang
lakar ngajeng di warung."
Pak Guru: "Inggih Putu, titiang sampun madaar
ring umah."
Soal Uraian:
Analisis wacana ring duur! Wenten kruna/lengkara sane
nenten patut penerapannyane manut anggah-ungguh basa Bali. Indayang canggah
(analisis) kruna sane iwang tur telatarang alesanipun!
Jawaban:
……………………………………………………………
Kruna
Sane Iwang 1: ........................................... | Alasan:
.............................................................................................
○
Kruna Sane Iwang 2: ........................................... | Alasan:
.............................................................................................
Becikang (revisi) wacana percakapan ring duur mangda
patut manut anggah-ungguh basa Bali!
Jawaban:
Putu:
.........................................................................................................................................................................................
Pak Guru: ...................................................................................................................................................................................
KEGIATAN 3: MENGANALISIS CONTEXT &
PENERAPAN (Level Kognitif C4)
Petunjuk: Wacen skenario percakapan ring sor puniki, raris berikan
pemecahan masalah!
Skenario Situasi:
Made lan Kadek sedeng mabar HP di samping bale banjar. Silih
tunggil timpal anyar sane mawasta Gusti Bagus teka tur nyapa ngangge basa Alus
Madia. Made masaur ngangge basa Kasar santukan
marasa sampu akrab tur anggen macanda.
Soal Uraian:
Manut pamanggih alit-alite, napi nika patut napike iwang
parilaksana Made sane ngomong ngangge basa kasar ring wewidangan umum lan ring
timpal anyar? Analisis saking wawasan budaya lan etika anggah-ungguh basa Bali,
tur icen pamargi/solusi sane patut kalaksanayang Made! Jawaban:
.......................................................................................................................................
RUBRIK &
PEDOMAN PENILAIAN
|
Kegiatan |
No. Soal |
Kriteria Penilaian |
Skor Maksimal |
|
Kegiatan 1 |
1 |
Menjelaskan perbedaan fungsi ASI dan ASO dengan tepat
dan jelas. |
15 |
|
|
2 |
Mengubah 2 kalimat biasa menjadi kalimat alus dengan
kruna yang benar. |
15 |
|
Kegiatan 2 |
1 |
Berhasil menganalisis dan menyebutkan kesalahan kruna
beserta alasannya. |
20 |
|
|
2 |
Mengubah seluruh percakapan menjadi kalimat yang tepat
sesuai anggah-ungguh. |
20 |
|
Kegiatan 3 |
1 |
Mampu menganalisis etika berbahasa dalam konteks budaya
Bali & memberikan perbaikan sikap/pilihan kata yang logis. |
30 |
|
Total Skor |
|
|
100 |
Posting Komentar untuk "LKS 1 AU BB "